Nederlanders trekken een grens: AI mag taken uitvoeren, zolang het vooraf toestemming vraagt.

Utrecht - Je AI-assistent leest mee in je mail, ziet dat de tandarts een afspraak voorstelt en stelt voor om die in te plannen. Je tikt op ja. Zolang AI zo vooraf om toestemming vraagt, vindt zes op de tien Nederlanders (60%) het prima. Zodra het om geld gaat, ligt dat heel anders. Ruim acht op de tien (85%) voelt zich ongemakkelijk bij het idee dat AI zelfstandig een financiële beslissing neemt, zoals het betalen van een rekening. Dat blijkt uit onderzoek van IT-dienstverlener ilionx onder duizend Nederlanders. 

Vragen maakt het verschil 

Die vraag vooraf is precies waar het om draait, en dat geldt voor alle leeftijden. Ook onder zeventigplussers vindt ruim de helft het prima als AI iets zelfstandig doet, zolang er eerst om toestemming wordt gevraagd. Plant de assistent de afspraak ongevraagd in, dan haakt de meerderheid af. Slechts 19 procent van de Nederlanders laat AI zelfstandig een afspraak plannen en 21 procent laat AI zelfstandig boodschappen bijbestellen. 

Betalen doen we liever zelf 

Bij geld verdwijnt die ruimte grotendeels. Dat merken de grote techbedrijven ook. De koopknop die OpenAI in ChatGPT bouwde, is er eerder dit jaar alweer uit gehaald. En Meta bracht in september de assistent Muse uit, die zelfstandig kan winkelen en betalen maar voor elke aankoop opnieuw om akkoord vraagt. 

‘’Een afspraak die verkeerd in je agenda staat, verzet je gewoon. Maar sluit je AI-assistent zelf een abonnement af dat je niet wilde, dan ben je dat geld kwijt’’, zegt Rik Opdam, AI Lead bij ilionx.‘’Dat verschil voelt iedereen aan en ook de betaalwereld ziet het. Mastercard en Visa werken aan standaarden waarin een AI-assistent moet kunnen aantonen dat een mens de aankoop echt heeft goedgekeurd.’’ 

Bij organisaties speelt dezelfde vraag zegt hij, maar dan op grotere schaal. “Daar plaatsen AI-assistenten inmiddels bestellingen en zetten ze facturen klaar. Dan gaat het niet om jouw abonnement van tien euro, maar om het geld van je werkgever. Spreek daarom vooraf een grens af: tot een bepaald bedrag mag de assistent zelf handelen, daarboven vraagt hij eerst toestemming. Een melding bij elke bestelling werkt niet, die klikt iedereen binnen een week weg.”  

Over het onderzoek: 

Dit onderzoek is uitgevoerd door Factsnapp in opdracht van ilionx. Voor dit onderzoek zijn 1.000 Nederlanders bevraagd tussen de 16 en 70+ jaar.