Hoe LIAS BUIG Gemeente Gouda helpt om de Participatiewetbudgetten te analyseren

Gemeente Gouda(Verwijst naar een externe website) is meer dan kaas en stroopwafels. In de kern van het Groene Hart is deze middelgrote stad uitgegroeid tot een dynamisch regionaal centrum. Met ruim 75.000 inwoners en grootstedelijke uitdagingen combineert Gemeente Gouda een rijke geschiedenis met moderne ambities. 

Gemeente Gouda had onvoldoende inzicht in hoe het Rijk het BUIG-budget verdeelde. Mariët Haring, beleidsmedewerker Werk & Inkomen bij Gemeente Gouda, vertelt: “We krijgen elk jaar een bedrag van het Rijk voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies, maar waarom dat bedrag soms hoger of lager uitvalt, was voor ons lastig om te achterhalen. Het voelde echt als een black box. Er was geen structuur of prognose beschikbaar, waardoor het voor ons lastig was om beleid of begrotingen goed te onderbouwen. We wilden dan ook meer inzicht krijgen in de complexe data rondom BUIG. Zonder geavanceerde tool was dat lastig.” Gemeente Gouda ging daarom op zoek naar een geschikte tool en kwam uit bij de LIAS BUIG-applicatie van ilionx. Deze applicatie helpt gemeentes bij het verbeteren van dataverwerking, vergelijking met landelijke normen en het vereenvoudigen van rapportages. 

De reden dat de gemeente koos voor de applicatie was duidelijk: “Doorslaggevend was het directe inzicht in de werking van het verdeelmodel: zo'n zeventig variabelen, waaronder geneesmiddelengebruik, GGZ-problematiek en corporatiewoningen, bepalen de kans op bijstand,” vertelt Mariët. “Dat je die factoren realtime kunt volgen én zelf scenario's kunt doorrekenen, gaf ons meteen vertrouwen.” Daarnaast speelde de keuze voor ilionx een belangrijke rol. Mariët: “We zochten geen standaard dashboard, maar een partner die met ons kon meedenken over beleid én de technische vertaling daarvan. Die combinatie vonden we bij ilionx.” 

De implementatie van de tool verliep probleemloos. Mariët: “We kregen trainingen, volgen nog steeds regelmatig webinars en kunnen met vragen terecht bij ilionx.” Hoewel er geen intensieve samenwerking is, weet de gemeente ilionx goed te vinden bij vragen. “De ondersteuning is laagdrempelig en we voelen ons goed geïnformeerd via nieuwsbrieven en digitale sessies.”

Met de BUIG-applicatie kan Gemeente Gouda begrotingsverschillen nu verklaren: ligt het bijvoorbeeld aan landelijke beleidswijzigingen, werkloosheidscijfers of toch aan regio-invloeden? “We kunnen nu bijvoorbeeld inzien wat het verschil is tussen het voorlopige en het definitieve budget. De tool laat dit niet alleen zien in cijfers, maar genereert ook automatisch rapportages en grafieken die we gebruiken in de communicatie met de budgethouder, het college en de wethouder. Dat scheelt enorm veel tijd en voorkomt dat je zelf ingewikkelde berekeningen hoeft te maken.”

Daarnaast kan de gemeente ook op de lange termijn vooruitkijken: “Met de meerjarenramingsmodule in de applicatie kunnen we vooruitkijken over een periode van vier tot vijf jaar. Zo krijgen we tijdig inzicht in de verwachte inkomsten en uitgaven, wat helpt bij het maken van onderbouwde keuzes. Nieuwe functies, zoals regiokenmerken en benchmarkdata met andere gemeenten, geven extra inzicht. Als Gouda afwijkt van het gemiddelde, gaan we het gesprek aan. Ook over onderwerpen zoals toewijzing van corporatiewoningen. Zo raakt het het bredere beleidsdomeinen dan alleen werk en inkomen. We zagen bijvoorbeeld dat de gemeente versneld meer statushouders ging huisvesten dan de taaktelling van de provincie. Daardoor gingen de bijstandsuitgaven tijdelijk omhoog, terwijl de vergoeding van het Rijk pas later kwam. Dankzij de tool konden we dat goed duiden richting het bestuur.”