Verantwoord innoveren? Dat doe je met data, AI en wat inspiratie van Johan Cruijff

Dagvoorzitter Joost Henskens schetste hoe werk dat lange tijd tot de vitale beroepen behoorde, in hoog tempo wordt overgenomen door robots en AI. Van vakkenvullen in de supermarkt (waar hij zelf ervaring mee heeft) tot verpleegzorg aan het bed. Artificial General Intelligence, dus AI die niet voorgeprogrammeerd vrij kan bewegen in een dynamische omgeving, is echt dichterbij dan we denken. “Wat vinden we daarvan?”, vraagt Joost zich af. Een spannende ontwikkeling, vol kansen én risico’s. Laat je daar niet door afschrikken, adviseert hij, maar omarm de technologie en durf te experimenteren.

Bas de Reus, de kersverse CEO van ilionx, illustreerde hoe de populaire stelling ‘Software is eating the world’ een toevoeging krijgt met ‘and AI is eating software’. Programmeren met genAI doe je gewoon met spreektaal. Hij voorspelde dat Engels daardoor de belangrijkste programmeertaal wordt. Bas introduceerde ook AI-assistent iliona, die uit een aantal stellingen concludeerde: “Technologie, mensen en organisaties gaan samen vooruit door verantwoorde innovatie.”

Schiphol innoveert met hart voor mens en milieu

Inzetten op verantwoorde innovatie staat ook centraal in de opdracht die Schiphol zichzelf heeft gegeven: verduurzamen én de werkomstandigheden verbeteren. Werk waarbij je zwaar moet tillen of dicht bij een draaiende hulpstraalmotor staat? Dat mag binnenkort niet meer gebeuren, schetste Maarten van den Outenaar, Head of Data bij Schiphol. In de strategie van Schiphol speelt de interactie tussen mensen en data een essentiële rol. Data moet elke medewerker ondersteunen, maar dat lukt alleen met de invoering van technologie én een nieuwe werkwijze. Vooral de groep medewerkers met een afwachtende houding (de late majority) krijgt van Schiphol extra aandacht in het transformatieproces. 

Ben jij klaar voor de soevereine cloud?

Als data een essentiële rol speelt binnen jouw bedrijf, dan is continuïteit van de digitale ondersteuning cruciaal voor de bedrijfsvoering. Toch nemen maar enkele organisaties soevereiniteit mee als een selectiecriterium bij een aanbesteding, constateerde Werner Mullink, directeur Portfolio- en Competentiemanagement bij ilionx. Controle houden over technologie en data is een steeds belangrijker gespreksonderwerp in de recente geopolitieke ontwikkelingen. Een eerste stap in het streven naar soevereiniteit is een inventarisatie welke data en applicaties strategisch zijn voor de bedrijfscontinuïteit. Er is ook duidelijkheid nodig over de cloudomgevingen en leveranciers die onmisbaar zijn. Met die inzichten stel je een langetermijnplan op dat je meer controle geeft.

Aanvallers gebruiken ook AI

Joep Kremer, Business Unit Director Cybersecurity bij ilionx, waarschuwde de zaal dat AI niet alleen een positieve bijdrage levert aan je organisatie. Cybercriminelen zetten de technologie ook in om hun eigen aanvalsmethoden te verbeteren. Phishing-aanvallen worden bijvoorbeeld steeds moeilijker herkenbaar. Wat doe jij als je baas je via Teams of de telefoon een dringende opdracht geeft? Tegenwoordig kan de opdracht ook komen van criminelen die met een AI-gegenereerde stem of video je baas imiteren. Ook weten aanvallers steeds beter hun weg te vinden naar jouw systemen via zwakheden bij jouw toeleveranciers. Ook al heb je de beveiliging op orde, kan jouw gevoelige informatie toch in handen vallen van cybercriminelen via een datalek bij een derde partij. Daarmee kunnen ze je organisatie afpersen of imagoschade berokkenen. Gelukkig helpt AI ook om de detectiesystemen in een Security Operations Center (SOC) te verbeteren zodat je aanvallen tijdig kunt weren. Joep gaf de aanwezigen genoeg stof voor een discussie over de balans tussen privacy en veiligheid.

Cyberveiligheid vraagt om teamwork

“Realiseren jullie je dat we nu al in een digitale oorlog leven?”, vroeg Pieter Cobelens, generaal-majoor buiten dienst en oud-directeur van de MIVD, aan het publiek in de zaal. Niet alleen cybercriminelen maar ook statelijke actoren proberen met cyberaanvallen het maatschappelijk leven en de economie te destabiliseren. Nederland is kwetsbaar door de aanwezigheid van veel data- en stroomkabels in de Noordzee en afhankelijkheid van buitenlandse energieleveranciers. Cobelens pleit voor een betere integratie van defensie met het bedrijfsleven, bijvoorbeeld voor een betere kennisdeling. Bedrijven moeten stoppen met IT als kostenpost te zien. Het is een kernfunctie die een hoog beveiligingsniveau vereist. De zwakste schakel in de keten bepaalt het risico, zowel binnen de organisatie als in het ecosysteem van leveranciers en afnemers, waarschuwde Cobelens. Hij eindigde wel positief. Nederland is een innovatieve natie waarin aandacht is voor samenwerking om te bouwen aan beveiliging. Maar om de dreiging voor te blijven, is snelheid geboden.

Jouw Data & AI voorsprong ontgrendelen?

Het Data & AI Event 2025 bracht de aanwezigen veel nieuwe inzichten, stof tot nadenken en goede praktische tips om meteen mee aan de slag te gaan.

Samen hebben we de belangrijkste sleutels onderzocht die je nodig hebt om grip te krijgen op data, AI en veiligheid in een snel veranderende wereld.