Meicirculaire 2025 verwerkt in LIAS PAUW

Op 28 mei 2025 is de meicirculaire 2025 gepubliceerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De circulaire hebben we de volgende dag  verwerkt in LIAS PAUW.
 
De belangrijkste onderwerpen in de meicirculaire:

• Accres
• BTW-compensatiefonds
• Jeugd
• Wmo
• Vier nieuwe decentralisatie uitkeringen
• Geen overheveling van specifieke uitkeringen naar het gemeeentefonds

In de meicirculaire 2025 is een nieuwe raming voor het accres 2025 en verder opgenomen. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkelng van het bbp door het Centraal Planbureau (CPB; CEP 2025). Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. toont de mutatie van het volume accres ten opzichte van de stand van de decembercirculaire 2024. 

Het LPO accres wordt gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product (pbbp). De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. Met name voor 2025 is de raming voor de prijs bbp omhoog bijgesteld (+ 0,92%). Voor de jaren daarna zijn de bijstellingen beperkt. 

Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2024 € 332 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2024 werd al een voorschot van € 447 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 115 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2025 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. In de begroting 2026 mag een structurele stelpost ter grootte van de ruimte onder het plafond van het jaar 2024 worden opgenomen (€ 332 miljoen). Dit komt overeen met ongeveer 11 punten van de uitkeringsfactor.

In de Meicirculaire 2025 beschouwt het Rijk de demping van het zogenoemde "ravijn" als onderdeel van het cluster Jeugdzorg (bron: LIAS Info, 28 mei 2025). 

De Meicirculaire 2025 rekent deze bedragen volledig toe aan het cluster Jeugdzorg. In de bestanden voor de taakmutaties wordt dit door het ministerie aangeduid als “Demping terugval GF 2026”. Deze keuze heeft twee belangrijke gevolgen:

1. Lagere tekorten op Jeugdzorg
   De tekorten op de jeugdzorg worden met € 400 tot € 424 miljoen verminderd. Dit betekent dat de compensatie die gemeenten ontvangen voor jeugdzorgtekorten maximaal € 400 miljoen lager uitvalt dan wanneer deze middelen als algemene ‘ravijn’-demping zouden zijn beschouwd.
2. Andere verdeelsystematiek
   De compensatie wordt niet via de uitkeringsfactor verdeeld, maar op basis van de maatstaven voor jeugdzorg.

Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende Post (AP)
De bedragen, die bij het Ministerie van Financiën op de Aanvullende Post (AP) voor de Hervormingsagenda Jeugd waren gereserveerd, worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Het gaat om een bedrag van €356 miljoen in 2026 variërend tot € 342 miljoen in 2030.
Let op: een eventuele stelpost voor nog te ontvangen middelen jeugd komt hierdoor te vervallen!

Aanvullende maatregelen Hervormingsagenda vanaf 2028
Voor de jaren 2028 en verder versterkt het kabinet Schoof de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda en worden aanvullende maatregelen uitgewerkt. Vanaf 2028 wordt hiervoor € 835 miljoen uit het gemeentefonds genomen.  

Gemeenten mogen de volgende posten voor de jaren 2028 en 2029 budgettair neutraal opnemen:

• Eigen bijdrage Jeugdzorg € 260 miljoen.
• Sturen op trajectduur jeugdzorg € 68 miljoen.

Gemeenten zullen voor de volgende post zelf maatregelen nemen en mogen geen stelpost opnemen:

• Indexeren opbrengst Hervormingsagenda € 507 miljoen voor de jaren 2028 en 2029.

Indexeren opbrengst Hervormingsagenda
De besparingsopgave van de Hervormingsagenda is in prijs- en volumepeil 2019 ingeboekt. Er is vanaf 2028 een hogere besparing miljoen te veronderstellen, aangezien prijs en volume sinds 2019 zijn gestegen. Door indexatie stijgt de besparingsopgaven van € 1,0 miljard naar € 1,5 miljard, een stijging van € 507 miljoen vanaf 2028. Gemeenten moeten hiervoor zelf maatregelen nemen. 

De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2027. De geplande uitname uit het gemeentefonds van € 225 miljoen in 2026 wordt daardoor in de meicirculaire 2025 teruggedraaid en gaat nu pas in vanaf 2027.

In de Voorjaarsnota 2025 is voor 2030 een vijfde tranche van € 75 miljoen toegevoegd voor aanvullende indexatie voor demografie/vergrijzing. Hierdoor is vanaf 2030 structureel een totaal van € 375 miljoen gereserveerd. In de meicirculaire is hierover geen informatie opgenomen en het bedrag van € 75 miljoen voor 2030 is niet verwerkt. Nadere informatie volgt mogelijk in de septembercirculaire 2025.