Tijd voor een bredere blik op risico’s in een snel veranderende wereld

We leven in een tijd waarin veranderingen zich in hoog tempo opvolgen. In deze zogenoemde VUCA-wereld – vol volatiliteit, onzekerheid, complexiteit en ambiguïteit – staat ook de decentrale overheid onder druk. Politieke en maatschappelijke ontwikkelingen, of die nu lokaal, nationaal of mondiaal zijn, maken het speelveld steeds onvoorspelbaarder.

Traditionele risicokaders schieten tekort

Veel decentrale overheden hanteren nog steeds een klassieke benadering van risicomanagement: gericht op een handvol risico’s, vaak met de focus op de financiële risico’s. Maar in de huidige werkelijkheid is die aanpak te beperkt. De vraag zou niet alleen moeten zijn: “Kunnen we de begroting rond krijgen?” maar ook: “Welke gevolgen heeft ons beleid – of het uitblijven ervan – voor de samenleving?”

Denk aan de impact van onderuitputting  in de openbare ruimte. Is deze dan nog wel veilig en toegankelijk genoeg? Of neem de zorg voor kwetsbare doelgroepen – wat betekent het voor de leefbaarheid en veiligheid als daar structureel op wordt bezuinigd? Dit zijn geen abstracte vragen, maar concrete risico’s die de samenleving direct raken.

Het ravijnjaar: een blinde vlek?

Vooral in de context van het zogenoemde ‘ravijnjaar’ – waarin forse financiële beperkingen voor overheden worden verwacht – is het opvallend dat risicoanalyses vaak niet verder gaan dan de financiële risico’s. De bredere maatschappelijke gevolgen blijven onderbelicht. Terwijl juist nu een bredere blik op risico’s noodzakelijk is.

Van risico naar inzicht én actie

Wat kunnen we dan wél doen? Het begint bij het zichtbaar maken van risico’s – in brede zin. Niet alleen financieel, maar ook sociaal, projecten en bestuurlijk. Onze RISK-applicatie ondersteunt overheden bij het maken van een integrale risicoanalyse. Waar kunnen pijnpunten ontstaan? Welke doelstellingen komen mogelijk onder druk? En – minstens zo belangrijk – welke maatregelen kunnen we nú nemen om die risico’s te beperken of voor te bereiden op de gevolgen?

Tijd voor een andere dialoog

Het is tijd dat we een ander gesprek voeren: van uitsluitend sturen op financieel risico, naar bewustzijn van risico’s en de impact op de samenleving en organisatie. Alleen dan kan er in onzekere tijden beter worden geanticipeerd.