Digitale toegankelijkheid blijven waarborgen: 5 tips voor langdurig succes

In deze blogreeks vertellen we alles over digitale toegankelijkheid. In het vorige blog vertelden we hoe je zorgt dat je website of web app voldoet aan de WCAG-richtlijnen. In deze blog gaan we in op hoe je ervoor zorgt dat je website of web app toegankelijk blijft. 

Waarom continuïteit belangrijk is   

Stel je het volgende scenario eens voor: je hebt veel tijd en energie gestoken in het opleveren van een toegankelijke website of web app. Bij oplevering is er een audit uitgevoerd en na enkele kleine aanpassingen is de website of applicatie volledig toegankelijk bevonden volgens de op dat moment geldende WCAG-eisen. Top! Maar zonder goed onderhoud loop je het risico dat je website op den duur niet meer aan deze standaarden voldoet. Toegankelijkheid is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces.  

Hier zijn tips en tools om je te helpen digitale toegankelijkheid duurzaam te borgen: 

1. Toegankelijk-by-design: bouw vanaf de basis goed 

Een effectief hulpmiddel om toegankelijkheid te waarborgen, is het gebruik van een Design System. Dit is een soort van bibliotheek met gestandaardiseerde blokken en functionaliteiten, zoals zoekresultaten, een navigatiebalk, een footer of bijvoorbeeld een vacatureblok. Zie het als een doos met verschillende lego blokjes. Bij het ontwerpen van deze blokken moet vanaf de start rekening worden gehouden met zaken zoals contrast, lettergrootte en layout. Door vanaf de start de basisprincipes van toegankelijkheid toe te passen, bespaar je aanzienlijk op de ontwikkelings- en onderhoudskosten van je website of webapplicatie. Een goed Design System helpt ook om consistentie te waarborgen op grote websites of complexe webapplicaties, wat toegankelijkheid makkelijker maakt. 

Visuele elementen binnen een Design System kunnen goed beheerd worden met designprogramma’s zoals Figma. Dit helpt ontwerpers om toegankelijkheidseisen, zoals kleurcontrast en leesbaarheid, in te bouwen vanaf de ontwerpfase. Maar dit is slechts een deel van het verhaal. Wanneer deze blokken ook functioneel worden gebouwd en beheerd (bijvoorbeeld met Storybook), wordt toegankelijkheid al in de kern van het systeem ingebouwd. Storybook biedt bovendien de mogelijkheid om toetsenbordnavigatie en andere toegankelijkheidscontroles te testen tijdens de ontwikkeling. Het is belangrijk om dit te blijven doen, zodat je nooit vergeet de toegankelijkheid na wijzigingen aan het component opnieuw te controleren.

2. Zorg voor een toegankelijk contentproces 

Een ander belangrijk punt waar het vaak misgaat, is bij het beheren van content. Websites en applicaties worden regelmatig verrijkt met tekst, video’s, afbeeldingen en soms ook PDF’s. Elk van deze elementen vereist cruciale metadata. Denk hierbij aan transcripties voor video’s, alt-teksten voor afbeeldingen en toegankelijke versies van PDF’s. PDF-bestanden zijn met name een uitdaging, dit omdat ze niet altijd goed leesbaar zijn voor screenreaders. Het gebruik van tools zoals Adobe Acrobat kan gelukkig hierbij helpen om toegankelijke PDF’s te maken. 

Om ervoor te zorgen dat er geen belangrijke details over het hoofd worden gezien, is het belangrijk een goede workflow op te zetten voor het contentbeheer. Denk bijvoorbeeld aan het inzetten van een eindredacteur die een checklist doorloopt voordat content live gaat. Deze checklist bevat zaken zoals het controleren van alt-teksten, ondertitels bij video’s en de toegankelijkheid van PDF-bestanden. Dit zorgt ervoor dat nieuwe content voldoet aan de toegankelijkheidsrichtlijnen. 

Daarnaast is het belangrijk om contentbeheerders te trainen in het belang van toegankelijkheid en hen bewust te maken van de impact die goede metadata en toegankelijke content hebben op gebruikers. Door toegankelijkheid in het contentbeheerproces te integreren, wordt het makkelijker om deze standaarden consistent te handhaven. 

3. Gebruik tools om toegankelijkheid te monitoren 

Het handmatig controleren van een live website of applicatie met talloze pagina’s is tijdrovend en foutgevoelig. Gelukkig zijn er geautomatiseerde tools die hierbij kunnen helpen. SiteImprove is een voorbeeld van een tool die websites continu monitort, zowel op SEO-gebied als op toegankelijkheid. De tool voert dagelijks controles uit en waarschuwt redacteuren automatisch voor eventuele problemen of veranderingen. Op deze manier blijft toegankelijkheid continu gewaarborgd, zelfs wanneer de site of applicatie groeit of wanneer er een nieuwe versie van de WCAG-richtlijnen in werking treedt. 

Naast SiteImprove zijn er ook andere nuttige tools zoals Axe, Lighthouse, en WAVE. Deze tools kunnen automatische en handmatige toegankelijkheidscontroles bieden, waarbij bijvoorbeeld Axe toegankelijkheidsproblemen binnen de ontwikkelomgeving opspoort. Veel van deze tools kunnen ook geïntegreerd worden in het ontwikkelproces via CI/CD-pipelines, zodat toegankelijkheidstests automatisch worden uitgevoerd bij elke nieuwe release of codewijziging. 

4. Test met echte gebruikers 

Geautomatiseerde tools kunnen een grote hulp zijn, maar er is niets waardevoller dan directe feedback van de eindgebruikers. Gebruikerstests met mensen die verschillende beperkingen hebben, geven een realistisch beeld van hoe goed je website functioneert. Dit helpt om problemen te identificeren die door technologie soms over het hoofd worden gezien. Regelmatig feedback vragen van deze gebruikers biedt waardevolle inzichten die verder gaan dan wat tools vaak kunnen testen. 

5. Maak toegankelijkheid een continu proces 

Het waarborgen van toegankelijkheid stopt niet bij de lancering van een website of applicatie. Het is een continu proces dat aandacht vereist bij elke stap: van ontwerp tot ontwikkeling en van contentbeheer tot dagelijkse monitoring. Door toegankelijkheid als een vast onderdeel van je workflow te integreren, kun je ervoor zorgen dat je website of applicatie niet alleen nu, maar ook in de toekomst toegankelijk blijft voor iedereen. 

Heb jij of je organisatie hulp nodig bij het eenvoudig opzetten van een Design System, het trainen van contentbeheerders of het inzetten van tools om de toegankelijkheid van je website automatisch te testen? Neem dan contact met ons op. Als experts in eenvoud maken we het toegankelijk houden van je website simpel en doeltreffend.