De sleutel tot succesvolle toepassing van AI zijn de mensen

Toch zien we dat veel AI-projecten er niet in slagen hun volledige potentieel te realiseren. De reden? Een gebrek aan aandacht en focus op de menselijke factor. In dit artikel bespreken we waarom aandacht voor de mensen en adoptie cruciaal zijn, hoe organisaties hierop kunnen inspelen om succes te boeken en wat de mogelijke gevolgen zijn.

De mens centraal: waarom aandacht voor hen zo belangrijk is

AI is meer dan technologie; het is een hulpmiddel dat mensen in staat stelt om slimmer en efficiënter te werken. Wij zien een toekomst waarin AI een integraal onderdeel vormt van organisaties, naadloos geïntegreerd in bestaande systemen en processen. Het succes en de mate waarin organisaties zich met AI kunnen onderscheiden, hangt grotendeels af van hoe goed medewerkers zijn voorbereid en hoe zij AI omarmen in hun dagelijkse werkzaamheden. Dit vraagt om meer dan alleen een technische training. Het vereist ook een verandering hoe mensen denken en (samen)werken. 

Zo’n transformatie is echter allesbehalve eenvoudig. Veranderingen doorvoeren – of dat nu op individueel of organisatieniveau is – gaat in tegen de menselijke natuur. Onze hersenen zijn geneigd om vertrouwde patronen te volgen, zelfs als die niet optimaal zijn. AI vraagt daarom om bewuste inspanningen om medewerkers te ondersteunen bij het doorbreken van oude gewoonten en het creëren van nieuwe, datagedreven en innovatieve werkmethoden.

Hoe je de mens centraal zet

Zoals eerder beschreven, gaat het niet alleen om het technisch trainen van de mensen, maar ook om het aanpassen van hoe mensen denken en (samen)werken binnen de organisatie. Dit vraagt om een verandering bij medewerkers, hun mindset, maar ook bij de organisatie en organisatiecultuur.

Verandering in mindset

De mindset van medewerkers is cruciaal bij AI. Het gaat niet alleen om wát ze doen, maar ook om hoe ze naar technologie kijken en wat ze ermee kunnen bereiken.

•    Van wantrouwen naar vertrouwen: Veel mensen hebben twijfels over AI, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn dat het hun baan bedreigt of omdat ze de technologie niet volledig begrijpen. Het veranderen van deze perceptie, door middel van open communicatie en positieve voorbeelden, is essentieel.
•    Van statisch naar lerend: Medewerkers moeten AI zien als een kans om te groeien, nieuwe vaardigheden te leren en hun werk slimmer te doen. Een "growth mindset" maakt hen flexibeler en innovatiever.
•    Van intuïtie naar data-gedreven werken: Waar beslissingen voorheen vaak op ervaring of buikgevoel werden gebaseerd, vraagt AI om vertrouwen in data en analytische inzichten. Dit vereist een fundamentele omslag in hoe mensen keuzes maken.

Aanpassing in werkcultuur

Naast de mindset van individuen moet ook de organisatiecultuur zich aanpassen om AI volledig te omarmen.

•    Samenwerking tussen mens en technologie: In plaats van te denken dat AI de mens vervangt, moet de cultuur gericht zijn op samenwerking: hoe kunnen mens en AI elkaar versterken? AI maakt het mogelijk om taken te automatiseren, zodat er juist meer tijd over blijft voor het creëren van toegevoegde waarde.
•    Ruimte voor experimenteren: AI-projecten hebben een iteratief karakter; niet alles werkt meteen zoals verwacht. Een cultuur die experimenteren en ook falen accepteert, maakt het gemakkelijker om te innoveren en bij te sturen.
•    Continu leren en verbeteren: Een AI-cultuur vereist dat medewerkers zich blijven ontwikkelen. Dit betekent investeren in permanente educatie, workshops en coaching.
•    Open communicatie: Transparantie over wat AI doet, waarom het wordt geïmplementeerd en wat de impact is op de organisatie, helpt weerstand en misverstanden binnen organisaties te minimaliseren.

De negatieve gevolgen van onvoldoende aandacht voor de menselijke factor

Technologie levert geen toegevoegde waarde, zonder de juiste inzet en betrokkenheid van mensen. Zelfs de meest innovatieve AI-oplossingen kunnen ineffectief zijn als medewerkers de technologie niet, of niet op de juiste manier, gebruiken. Het gebrek aan aandacht voor de menselijke factor kan de volgende gevolgen hebben:

•    Tools die onderbenut of verkeerd gebruikt worden, wat leidt tot gemiste kansen en inefficiëncy
•    De middelen die zijn geïnvesteerd in het technische deel van AI leveren niet het verwachtte rendement op
•    Medewerkers die zich onzeker voelen over hun rol en de toekomst
•    Gebrek aan kennis over hoe AI werkt, wat kan leiden tot verkeerd gebruik van gevoelige gegevens of onbewust blootstelling aan risico’s
•    Gebrek aan context en kritische menselijke beoordeling kan resulteren in verkeerde keuzes die bedrijfsdoelen schaden
•    Onbewuste fouten kunnen leiden tot schending van regelgeving, zoals de AVG (GDPR), met boetes en reputatieschade als gevolg

De positieve gevolgen van voldoende aandacht voor de menselijke factor

Door de menselijke factor centraal te stellen, kan AI niet alleen een technologische innovatie worden, maar kan het ook een strategisch hulpmiddel worden dat bijdraagt aan organisatorische groei. Wil je dat AI écht waarde toevoegt aan je organisatie en een integraal onderdeel gaat vormen van de organisatie? Besteed dan voldoende aandacht aan het meenemen van je mensen in de reis. Dat maakt het verschil tussen een mislukt experiment en een strategisch succesverhaal voor de langere termijn.