Geplaatst: 08-11-2017

Blog: Het i-Woord

Innovatie. We gebruiken het woord te pas en te onpas om aan te geven dat we bezig zijn met nieuwe ideeën, technologieën, goederen, diensten of processen. Maar zijn we wel echt met nieuwe dingen bezig en in welke mate zijn wij, of de organisaties waar wij werken, bereid hierin te investeren? Echt grote innovaties komen soms als je juist niks verwacht en ons huidige economische model is daar niet op ingericht.

Maxwell
Rond 1861 publiceerde de Schotse natuurkundige James Clerk Maxwell een set van vier wiskundige vergelijkingen, de zogenaamde Maxwell-vergelijkingen. Deze beschrijven de natuurkundige werking van elektriciteit en magnetisme en hebben de basis gelegd voor onze moderne technologie, waaronder bijvoorbeeld radio, televisie, computers, elektrische motoren en energieopwekking.

Onze moderne maatschappij heeft - op technologisch vlak - zeer veel te danken aan de ideeën van Maxwell. Wanneer wij op enig manier terug zouden kunnen gaan naar de tijd waarin Maxwell leefde, zouden wij hem waarschijnlijk hebben aangemoedigd en ondersteund om zijn werk doen. Wij weten immers, achteraf gezien, wat voor enorme vooruitgang dit heeft opgeleverd (zie de voorbeelden in de vorige alinea), ook al kon Maxwell zelf de gevolgen van zijn werk destijds niet voorzien. 

Wanneer Maxwell ons had verteld dat hij zijn fundamentele onderzoek deed om de natuur om hem heen te leren begrijpen en niet in eerste instantie geïnteresseerd was om nieuwe technologieën te ontwikkelen en daarmee geld te verdienen, waren we hem, met de kennis van nu, waarschijnlijk aan blijven moedigen om verder te gaan. Het had ons daarbij ook niet uitgemaakt dat het werk van Maxwell voor de gemiddelde persoon lastig te begrijpen was en nog steeds is.

Ruimte
Het werk van Maxwell was innovatie met een hoofdletter i, maar hoeveel ruimte krijgen de Maxwells van tegenwoordig? We zijn gespitst op nieuwe ideeën, maar willen het liefst wel de zekerheid dat deze direct iets aantoonbaars opleveren. We willen daarbij dat de ideeën in de kortst mogelijke tijd worden uitgewerkt en dat we er zo snel mogelijk geld mee gaan verdienen of kosten kunnen besparen. Ik heb daarbij de indruk dat de ideeën niet al te abstract en academisch mogen zijn en niet te veel tijd mogen kosten om te leren begrijpen, zelfs niet in eerste instantie.

Omzet of Excelleren 
Voor organisaties is het een gegeven dat ‘de schoorsteen moet roken’. Immers, als er geen geld wordt verdiend, dan kunnen de deuren na enige tijd gesloten worden. Voor veel organisaties is innovatie echter juist één van de manieren om de organisatie te kunnen laten excelleren. Het is een spanningsveld om te willen sturen op zekerheid, direct aantoonbaar nut, makkelijk en/of snel te begrijpen ideeën, korte tijdpaden en winst en tegelijkertijd ruimte willen maken en risico willen durven nemen om mensen echt creatief te laten zijn.  Op korte termijn kan de zekerheid-aanpak wellicht voordelig lijken, maar is dat ook zo op langere termijn? Ik vermoed van niet.

Balans en Moed
Er zal een balans gevonden moeten worden waarin we in de zwarte cijfers blijven en de Maxwells binnen de organisaties ruimte en tijd krijgen om zich te richten op creatieve en goede ideeën die de organisaties verder helpen, zo niet op korte, dan wel lange termijn. Onderwijsinstellingen zouden hierbij kunnen helpen, door hun studenten, de latere leiders van organisaties, het belang van een goed evenwicht tussen toegepast en fundamenteel onderzoek bij te brengen. Het bedrijfsleven zou kunnen helpen door een deel van haar budget voor R&D-vrij te maken. Want om echte innovatie met een hoofdletter i te realiseren, begint het met de i van investeren en een beetje lef en vertrouwen hebben. Ik kijk ernaar uit om de nieuwe Maxwells te leren kennen!

Rien Dijkstra
Senior Data Scientist